Нэгдүгээр бүлэг хэсэг 3: Тогоруу юу луу юу?

Quand la Chine Change le monde....
“Хятад дэлхийг өөрчлөх үед....”
 Зохиогч: Erik Izraelewicz
          Нэгдүгээр бүлэг    

“Хятад лууг биш тогорууг бэлгэ тэмдэгээ болгох ёстой” гэж Чинхуа их сургуулийн эдийн засагч Хү Аньган Бээжинд тавьсан илтгэлдээ дурдсан юм. /Grue нь франц хэлэнд тогоруу гэдгээс гадна кран буюу өргөгч машин гэсэн утгатай./ Үнэхээр Хятадын газар сайгүй тэнгэр тулж, нар халхалсан өндөр өндөр кранууд эгээ л тогоруун цуглаан юу гэлтэй сүндэрлэх аж. Барууны нэгэн мэргэжилтэн энэ зууны эхээр дэлхийн бүх кран машины тэн хагас нь Хятадад ажиллаж байсныг тооцоолсон. 2002 оноос эхлэн, Хятад улс кран, өргөгч машин, робот гээд бусад бүх төрлийн барилгын машин техник хэрэгслийн дэлхийн хамгийн том зах зээл болж, Америкийг давах болсон юм. Аварга усан сан, онгоцны буудал, далай дээгүүрх машин зам, гүүр, цоо шинэ оффис, орон сууцнууд, далайн түвшнээс дээш өргөгдсөн дэлхийн хамгийн өндөр төмөр зам, үйлдвэр, театр, музей......яг л тэр жилийн Англи, Франц эсвэл Америк шиг, Хятад улс бүх дэлхийн уран барималч, барилгын архитектуруудыг татсан үнэхээр том бүтээн байгуулалтын улс гүрэн болжээ. Хүмүүс энд хаа сайгүй зам, барилга барьж босгож байна. Хатуу хучилттай автозамын сүлжээ нь 1 сая 300 мянган километр, 2020 он гэхэд энэ тоог 2.5 саяд хүргэх зорилт дэвшүүлжээ. Дэлхийн нэрт архитектур Францын Паул Андрей, Английн Норман Фостер, Голландын Рем Күүлхаас бүгд л нэг зүйлийг хүлээн зөвшөөрнө. “Энэ кранууд бол дэмий хоосон мөрөөдөл биш.” Хятадын цементийн хэрэглээ дэлхийн нийт хэрэглээний талыг эзэлж байгааг дэлхийн статистик тоо баримтууд харуулж байна.

Нэгдүгээр бүлэг хэсэг 4: Хятадын GDP өсөлт ба адуу шиг хурдлах эрсдэл

Quand la Chine Change le monde....
“Хятад дэлхийг өөрчлөх үед....”
 Зохиогч: Erik Izraelewicz
          Нэгдүгээр бүлэг    

Адуу шиг хурдлах эрсдэл     

Жон Смит бол типичний Англи эр. Тэр хэдэн үеэс нь өвлөгдөн ирсэн ферм ажиллуулдаг. Том хүү нь түүний үйл хэргийг залгамжилсан. Харин бага хүү нь үйдвэрт галт тэрэгний эд анги угсардаг. Түүний ач нар нь ферм, газар тариалангаас хол хөндий бөгөөд хотод амьдарцгаадаг. Нэг нь багш, нөгөө нь инженер, бусад нь бизнес эрхэлцгээдэг. Гуч нарыг нь бол дурдаад ч хэрэггүй. Компьютерийн тоглоомын программ зохионо, хүнийг клоний аргаар лаборторит гаргаж авах судалгаа хийнэ, радио телевизэд ажиллана.....гээд л.Магадгүй тэднийг музейд аваачиж үзүүлбэл л үнээний сүү, өндөг, улаан дарс хаанаас бий болдгийг ойлгох байх.Англи болон Европын бусад улс оронд, Америкт аж үйлдвэрийн хувьсгал үе үеийг дамжин аажмаар явагдаж байсан бол Хятадад байдал огт өөр.

Нэгдүгээр бүлэг хэсэг 2: Шэнь Жэнь – Хятадын “Манчестер”

Quand la Chine Change le monde….
“Хятад дэлхийг өөрчлөх үед….”

Зохиогч: Erik Izraelewicz

Нэгдүгээр бүлэг
Арьс нь гуужсан могой
La Mue Du Serpent 

Шэнь Жэнь хот 深圳市

Өнгөрсөн хэдхэн жилийн дотор энэ жижиг боомт үнэхээр их өөрчлөгдсөн. Бөглүүхэн жижиг суурингаас аж үйлдвэрийн том хот болтлоо хөгжсөн энэ газрыг зорьсон эх газрын мянга мянган ажилчин тариачны цуваа үл тасрах ажээ. Энэ бол яах аргагүй 18 дугаар зууны сүүлчээр Английн Манчестерт болсон аж үйлдвэрийн хувьсгалын эхэн үеийн дүр зураг юм. Технологи, машин механизмын шинэчлэл хийгдэх болсноор газар тариалан эрхлэлт асар их хөнгөвчлөгдөн, улмаар хөдөө тосгонд сул хөдөлмөрийн хүчин болж хоцорсон тариачид амин зуулгаа залгуулахаар хот сууринг бараадацгаана. Тэд нүүрсний уурхай, оёдлын үйлдвэр болон бусад төрлийн компаниудад хөлсний ажилчин болно. За, чухамдаа Английн эдийн засаг ингэж л босч ирсэн юм. Аж үйлдвэрийн хувьсгалын дараах хэдэн арван жилийн турш тэд л дэлхийн эдийн засагт ноёлох хүчин болж байсан.

Нэгдүгээр бүлэг хэсэг 1: Хятадын өөрчлөлт буюу арьс нь гуужсан могой

Quand la Chine Change le monde….
“Хятад дэлхийг өөрчлөх үед….”

Нэгдүгээр бүлэг
Арьс нь гуужсан могой
La Mue Du Serpent

Шанхайн Пүдун шинэ дүүрэг

1990 оны намар, Францын ажил олгогч эздийн холбооны ерөнхийлөгч Франсуа Периго (François Perigot) Шанхай хотын урилгаар Пүдун шинэ дүүргийн барилгын талбай дээр хүрэлцэн очиж, тэндхийн барилга инженерийн ажилтай танилцах болсон юм. Явах зам нилээд урт, бас хотын дундуур урсах Хуан Пү (黄浦江) мөрнийг гатлах нь хялбар биш тул, машинаар заавал тойрч явна. Шавар шавхай, энхэл донхолтой замаар явж байж Шанхайн ирээдүйн “Шинэ дүүрэг”-т хүрэх юм гэж уригч талынхан урьдчилан санууллаа.

“Хятад дэлхийг өөрчлөх үед…” “Quand la Chine Change le monde” by Erik Izraelewicz

Номын зохиогч: Erik Izraelewicz
Эдийн засгийн ухааны доктор
2005 оны 2 дугаар сарын 2 нд Франц улсад хэвлэгдэв.

                      Өмнөх үг

“Хятад алив бүхнийг бүдэгрүүлж сааралтуулдаг ч зурвасхан гэрэл байсаар байна. Түүнийг эрж ол.” Паскаль “Idea”

Урьдын л нэгэн адил зул сарын модны доор бэлэг овоорч, халуун ам бүлээрээ цугларч бас нэгэн оныг хамтдаа үдэх боллоо. Хүн бүр тэсэлгүй өөр өөрийн бэлгийг задлахаар яарцгаав. Бяцхан Лафейрт оногдсон бэлгийн хайрцагнаас өнгө алаглан гялалзах модон галт тэрэг гарч ирлээ. Түүний үел ах Грегой хайрцагнаас газрын теннисийн хамгийн хөнгөн цохиурын тухай нийтэлсэн залуусын сэтгүүл гаргалаа. Агнес эгч тэнд зөөврийн компьютер хэрэглэх заавар нухацтай уншин сууна. Аав харин шинэ DVD тоглуулагчаа ажиллуулахаар оролдоно. Ээж болохоор баяртай нь аргагүй кашмер нөмрөгөөр биеэ ороож нэг үзнэ…… Урьд жилүүдийн зул сарын баяртай адилхан биш байна гэж үү? Огтхон ч адил биш. Энэ зул сарын баяр манай гэр бүлийн хувьд бас бусад франц айлуудын хувьд онцгой их “Хятаджсан” баяр боллоо. Тоглоом, теннисийн цохиурнаас өгсүүлээд зөөврийн компьютер, нөмрөг гээд бүх л бэлгэн дээр “Хятадад үйлдвэрлэв” гэж бичээстэй байх юм. Зул сарын модон доор өрөөстэй бүх бэлэг сэлтүүд, модон дээр өлгөөстэй тоглоом чимэглэлүүд,  жижигхэн санта өвөө гээд л бүгд Хятадынх, тэр ч бүү хэл энэ мод ч хүртэл Хятадынх.